Het zit niet in de informatie

Iedereen weet hoe je afvalt.

Minder eten dan je verbruikt. Regelmatig bewegen. Dagelijks actief zijn. Het is geen geheim. Het staat in elk tijdschrift, elke app, elke wellnesspost op Instagram.

En toch is meer dan de helft van Nederland te dik.

Isabelle Feteris, psycholoog en voormalig topsporter, zei het in ons gesprek zo: "We denken onterecht dat het ligt aan een gebrek aan kennis. Maar mensen gaan informatie consumeren, podcasts luisteren, boeken lezen — en dan hebben ze nog steeds geen vertaalslag naar actie."

Het probleem zit niet in het weten.

Het zit in het doen.

En dat geldt voor afvallen, voor sporten, en voor je strategie als ondernemer.

Isabelle op haar zestiende

Isabelle was zestien toen ze de kliniek in ging met een eetstoornis. Ze ging er een jaar later alweer uit. Niet omdat ze helemaal beter was, maar omdat ze een overtuiging had gegrepen die sterker bleek dan de ziekte.

Fifty Cent heeft tegenslagen gehad. Oprah ook. En zij zijn er succesvoller uit gekomen. Als ik deze eetstoornis kan overwinnen, dan geloof ik dat ik tot alles in staat ben.

Dat klinkt misschien makkelijk. Het was het niet. Het heeft zeven jaar geduurd voordat ze echt kon zeggen dat ze niet meer zou terugvallen. Ze is een van de sterkste vrouwen ter wereld geworden in powerliften. Ze heeft een succesvol bedrijf opgebouwd als coach en spreker. Ze heeft een boek geschreven.

Niet ondanks die moeilijke periode. Mede dankzij wat ze ervan leerde.

Maar ze was er ook heel helder over: het ligt niet aan wat je hebt meegemaakt. Het ligt aan hoe je ermee omgaat.

Het reptielenbrein dat jou saboteert

Er is een deel van je brein dat één doel heeft: jou morgen laten leven.

Niet laten groeien. Niet laten presteren. Gewoon: overleven.

Dat deel noemen we het reptielenbrein. Het is snel, primitief en overtuigend. En het is gisteren heel goed voor je geweest, want je leeft nog. Dus vandaag gaat het precies hetzelfde doen als gisteren.

Wil jij morgen sporten maar sport je momenteel niet? Dan gaat dat brein de beste redenen bedenken om het niet te doen. Je bent moe. Je hebt geen tijd. Het regent. Je begint volgende week wel.

Wil jij als optiekondernemer zes oogmetingen per dag plannen terwijl je er nu vier doet? Zelfde mechanisme. Je agenda is vol. Er is een medewerker ziek. De leverancier belt. Morgen beter.

Isabelle zei iets wat ik bijhield: "We gaan te veel in discussie met die stem. We denken dat het onze stem is. Maar je bent niet je gedachten."

Het helpt enorm om dat te snappen. Want zodra je weet dat het reptielenbrein altijd saboteert, hoef je het niet meer te geloven.

Winnaarsmentaliteit vs. topsportmentaliteit

Er is een verschil dat Isabelle maakte en dat ik niet meer losliet.

Winnaarsmentaliteit klinkt goed. Kost wat kost. Vol gas. 200% geven. Grenzen verleggen. We zingen het in elk motivatievideo.

Maar Isabelle zegt: die mentaliteit maakt je geblesseerd. Je haakt af. Je houdt het niet vol.

Topsportmentaliteit is iets anders. Het gaat over het geheel. Een fit lichaam. Een goede relatie. Werk waar je blij van wordt. En een goede boterham daarvoor verdienen.

En dan de cruciale toevoeging: liever alles op een 8,5 dan één ding op een tien en de rest op een vier.

Ze heeft het zelf gezien bij echte topsporters. Business op een tien, gezondheid verwaarloost, relaties stuk. Ze zegt ook: er zijn succesvolle ondernemers die weinig slapen, weinig sporten, niks aan hun mindset doen, maar gewoon heel goed zijn in wat ze doen. Die halen ook de top. Maar de vraag is: wil je dát soort succes?

Als je dit podcast luistert, waarschijnlijk niet.

Exponentieel groeien door klein te beginnen

Hier zit de kern van haar aanpak. En eerlijk gezegd ook van die van mij.

Ze noemt het exponentiële groei. Niet alles in één keer veranderen. Niet stoppen met je baan en meteen vijf dagen per week aan je bedrijf werken. Niet je complete eetpatroon omgooien. Niet ineens een uur per dag mediteren.

Maar elke dag één kleine stap.

Wanneer ze zelf begon met powerliften, begon ze met een coach boeken voor techniek. Daarna beter materiaal aanschaffen. Daarna zichzelf filmen. Stap voor stap. Zonder dat alles in één keer perfect moest.

Over haar boek "Stoppen met uitstellen" zei ze hetzelfde. Een boek lijkt groot. Maar een boek is 200 pagina's. In tien dagen is dat vijftien pagina's per dag. Vijftien pagina's zijn vijftien uur werk. Per dag? Één pagina per uur.

Dat is precies hoe ik het uitleg bij strategie voor de optiek. Acht ton omzet klinkt abstract. Maar als je terugrekent naar zes oogmetingen per dag, dan denkt iedereen: oh, dat kan ik wel.

Het grote getal verlamt je. Het kleine getal zet je in beweging.

Herkennen is niet hetzelfde als erkennen

Een ding uit ons gesprek dat bleef hangen, was het verschil tussen herkennen en erkennen.

We leren allemaal bewustwording. We nemen coaches. We luisteren podcasts. We herkennen onze patronen.

Maar erkennen, echt erkennen, dat doen we zelden.

Erkennen betekent: ik ben hier volledig mee oké. Als ik failliet ga, is dat zo. Als ik op het WK faliekant mislukt, is dat ook zo. En ik ga er niet van dood.

Isabelle beschreef hoe ze op haar WK ging met precies die instelling. Ze was al trots dat ze meedeed. Of ze zou winnen deed er minder toe. En juist daardoor was er ruimte om topprestaties te leveren.

Ze noemde ook het verschil met klanten die dat stukje overslaan: "Herkennen, erkennen, dan pas kan je loslaten. Maar we erkennen het niet. We slaan die hele stap over."

Voor ondernemers die ik spreek, zie ik dit veel. Ze begrijpen het patroon. Ze kunnen het benoemen. Maar oké zijn met de mogelijkheid dat het misgaat? Met de mogelijkheid dat ze failliet gaan, of dat de nieuwe strategie niet werkt? Dat is een andere stap. En die stap maakt het verschil tussen blijven hangen en verder bewegen.

Wat je vandaag kunt doen

Isabelle's advies aan het einde van ons gesprek was eenvoudig.

Behandel je bedrijf zoals een topsporter zijn sport behandelt. Neem het serieus. En begin met het verhogen van je energie, fysiek en mentaal. Want meer energie is de basis van alles wat daarna komt.

Niet vijf dagen per week de sportschool in. Niet je hele leven omgooien.

Maar kijk wat je vandaag kunt doen om 1% meer energie te krijgen.

En doe dat morgen weer.

Wie dat volhoudt, merkt over een jaar dat er iets is veranderd. Niet door een grote doorbraak. Maar door de aaneenschakeling van kleine stappen die niemand zag aankomen.

Zo werkt exponentiële groei. Saai in het begin. Onmiskenbaar later.