Wie ben je zonder rol?

Ad van Beek werd 's nachts om 2 uur wakker met één vraag in zijn hoofd.

Wie ben je eigenlijk, zonder je rol of je functie?

Hij klapte zijn laptop open en begon te schrijven. Met zijn ogen dicht. Beelden kwamen, vingers tikten. Om 7 uur 's ochtends klapte hij hem weer dicht. Hij had geen blog geschreven. Hij was een boek begonnen.

Drie maanden lang, elke nacht van 2 tot 7. Tot de zon opkwam.

Dat is hoe "Waar het rood weer stroomt" is ontstaan. Niet vanuit een marketingstrategie, niet vanuit een plan. Vanuit een vraag die Ad al jarenlang met zich meedroeg maar die pas ruimte kreeg toen corona zijn drukste jaar volledig wegvaagde.

Ik zat met hem in mijn rode camper bij Radio Kootwijk. Deur open, want anders werd het bloedheet. En wat er in dat gesprek ontstond, was precies het soort verbinding waar zijn boek over gaat.

Er is een verschil tussen durven en zijn

Ik zei aan het begin van ons gesprek dat ik het zo knap vond dat Ad zijn emoties toont op het podium. Voor wildvreemden.

Hij corrigeerde me meteen.

Het heeft niks met durven te maken, zei hij. Durven impliceert dat je jezelf bij elkaar moet rapen om iets te doen. Zijn is anders. Als je dicht genoeg bij jezelf bent, komt het er gewoon uit. Dat is geen moed. Dat is gewoon zijn wie je bent.

Ik liet dat even landen.

Want hoeveel ondernemers ken ik die zeggen dat ze meer verbinding willen met hun team, meer echte gesprekken, meer contact met klanten? En die tegelijk al op hun hoede zijn nog voor ze iets zeggen, omdat ze nog steeds de baas zijn, de eigenaar, degene die morgen ook gewoon verwacht wordt.

Je kunt niet tegelijk in een rol zitten en ook echt aanwezig zijn. Die twee bijten elkaar.

Wat corona van Ad afpakte, en wat het hem teruggaf

13 maart 2020. Ad zat in een hotel in Den Haag. Zijn training de volgende dag ging niet door. Diezelfde avond ging zijn hele jaar niet door.

Het was zijn beste jaar als ondernemer.

Hij wilde niet digitaal werken. Hij kon geen lezingen geven voor een zaal vol QR-codes, waarbij een deel van het publiek niet mocht binnenkomen. Die bezieling kon hij niet geven. Dus belde hij zijn opdrachtgevers af. Hij verloor klanten. En hij stond stil.

Eerst verbouwde hij zijn wc. Daarna de badkamer.

En toen werd hij wakker met die vraag.

Wat me daarin raakt is dit: Ad heeft niet besloten om zichzelf opnieuw uit te vinden. Hij heeft gewoon de ruimte laten bestaan. En in die ruimte gebeurde er iets. Drie maanden lang. Elke nacht.

Dat kun je niet plannen.

De verbinding die je mist, begint niet bij je klant

Ergens in ons gesprek zei Ad iets wat ik al tijden had gevoeld maar nog niet zo helder had geformuleerd.

Als je de verbinding in jezelf mist, kun je die ook niet met een ander maken.

Voor mij als coach is dat een waarheid die ik constant tegenkom. Ondernemers die willen dat hun team opener is, dat klanten loyaler zijn, dat gesprekken dieper gaan. Maar die zelf nog nooit echt kwetsbaar zijn geweest tegenover hun mensen. Die in elk gesprek op de achtergrond een stemmetje hebben draaien: pas op, niet te ver gaan, morgen moet die persoon hier gewoon staan.

Ik heb dat zelf ook gedaan. Jarenlang.

En Ad benoemde het zo mooi: zolang je vanuit een rol en functie opereert, heb je geen onbevangen contact. Je bent verbonden met wie je hoort te zijn, niet met wie je bent.

Het grappige is dat ik dit ook herkende in mijn eigen overgang. Op het moment dat ik mijn winkel verkocht en stopte met de rol van franchiser en ondernemer, moest ik opnieuw uitvinden wie ik was. Ik dacht soms letterlijk: ik kan niks anders dan brillen verkopen.

Dat klinkt als zelfreflectie, maar het was ook gewoon onzin. Maar die onzin voelde op dat moment heel echt.

Soms moet je iets kwijtraken om jezelf terug te vinden

Dit staat op bladzijde vier van Ad's boek.

Soms moet je iets kwijtraken om je eigen rode draad weer terug te vinden.

En hij heeft er letterlijk een rood draadje in gestopt. Ik had het draadje eruit getrokken en de zin niet gelezen. Dat vond hij grappig.

Maar de gedachte is serieus. Voor Ad was het corona en de omzetval. Voor mij was het de verkoop van mijn winkel. Voor veel ondernemers die ik spreek is het een burn-out, een scheiding, een conflict, het moment dat er iets stuk gaat.

Niet elk verlies is een kans. Dat is te gemakkelijk gezegd.

Maar soms dwingt een breekpunt je terug naar de vraag die je al die tijd voor je uit had geschoven: wie ben ik hier eigenlijk mee bezig, en voor wie doe ik dit?

Wat er in de Roodborststraat in Oss gebeurde

Ad gaf onderweg van Apeldoorn naar Breda boeken weg. Hij had besloten langs straten te rijden met rood in de naam, want het woord roodborst komt vijf keer voor in zijn boek.

In Oss reed hij de Roodborststraat in. Deed zijn camper op slot. Liep met een boek de straat in. Belde aan bij een huis met een rood bordje aan de muur.

Een puber deed open. Die haalde zijn moeder. De moeder bleek proeflezer te zijn voor auteurs en schrijft voor een tijdschrift. Twee weken later krijgt Ad twee pagina's in dat blad.

Terwijl hij terugliep naar de camper, stuurde iemand hem een bericht op LinkedIn: "Ik woon één straat verder. Sta ik nu op een viaduct te kijken of ik jouw rode camper zie."

Ze hebben een uur op een muurtje gezeten.

Ad vertelt dit soort verhalen niet als bewijs van iets bijzonders. Hij vertelt ze als bewijs van wat er gebeurt als je open staat, als je geen plan hebt en gewoon doet wat je voelt.

Je kunt dat wegwuiven als toeval. Maar die dingen stapelen zich op als je niet meer vanuit angst of verwachting beweegt.

Wat dit betekent voor de ondernemer in de optiek

Ad heeft dertig jaar lang lezingen gegeven over contact, verbinding en klantbeleving. Hij was eerder dan de meesten dat het niet over processen gaat.

En hij zag bedrijven de andere kant op bewegen. Richting spreadsheets. Richting protocollen. Medewerkers die geen ruimte meer hebben om even echt te vragen hoe het gaat met mevrouw. Omdat dat kwartier verloren tijd is.

Terwijl die mevrouw misschien net iets zegt wat je als kans kunt pakken. Of gewoon als mens.

Ik herken dat in de optiek. Je kunt een klant heel efficient door het proces loodsen. Binnenkomen, meten, adviseren, afrekenen. En die klant gaat tevreden weg en komt volgend jaar ook wel weer.

Maar die klant vertelt het niet door.

Die klant voelt geen reden om specifiek bij jou terug te komen.

Die klant heeft geen relatie met jou opgebouwd, want die relatie was er nooit.

Dat is precies wat Ad bedoelt als hij zegt dat verbinding een ondergeschoven kindje aan het worden is.

Zijn allerlaatste woorden in dit gesprek

Ik vroeg Ad aan het einde wat hij de ondernemer of de luisteraar nog mee wilde geven.

Hij dacht even na.

"Ga heel erg veel van jezelf houden."

En toen, voor mensen die daar op terugschrikken: "Wees wat egoïstischer. Het gaat eerst om jezelf en dan om de ander."

Dat klinkt als het tegenovergestelde van wat je geleerd hebt als ondernemer. Jij staat voor je team. Jij staat voor je klant. Jij zorgt dat alles loopt.

Maar Ad bedoelt iets anders.

Als jij niet goed in je vel zit, als jij niet weet wie je bent buiten je rol, als jij de verbinding met jezelf niet hebt, kun je die ook niet geven aan een ander.

Dat is geen zwakte. Het is de voorwaarde voor al het andere.

Ad van Beek's boek "Waar het rood weer stroomt" is te vinden via waarhetroodweerstroomt.nl. Wil je kans maken op een van de vijf boeken die ik weggeef? Laat dan een reactie achter onder deze post of op LinkedIn. Ik stuur ze op.